Thời gian cân nhắc 21 ngày khi mua bảo hiểm nhân thọ

Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ thường kéo dài hàng chục năm và được ký sau một buổi tư vấn khá nhanh. Luật Kinh doanh bảo hiểm đặt ra một cơ chế bảo vệ cho khoảng thời gian ngay sau khi ký: thời gian cân nhắc 21 ngày. Trong khoảng này, bạn có thể đọc lại toàn bộ hợp đồng ở nhà, hỏi người thân hoặc người am hiểu, và nếu thấy không phù hợp thì từ chối tiếp tục tham gia. Bài này giải thích quy định, điều kiện áp dụng và những điểm hay bị hiểu sai. Đây là bài thông tin về pháp luật, không giới thiệu hay so sánh sản phẩm của doanh nghiệp bảo hiểm nào; Taichinhso.app không bán bảo hiểm.
Luật quy định thế nào
Điều 35 của Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15, có tên "Thời gian cân nhắc tham gia bảo hiểm", quy định: đối với các hợp đồng bảo hiểm có thời hạn trên 01 năm, trong thời hạn 21 ngày kể từ ngày nhận được hợp đồng bảo hiểm, bên mua bảo hiểm có quyền từ chối tiếp tục tham gia bảo hiểm. Khi bên mua từ chối, hợp đồng bị huỷ bỏ, bên mua được hoàn lại phí bảo hiểm đã đóng sau khi trừ chi phí hợp lý (nếu có) theo thoả thuận trong hợp đồng bảo hiểm; doanh nghiệp bảo hiểm không phải bồi thường, trả tiền bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.
Luật số 139/2025/QH15 sửa đổi một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm, có hiệu lực từ 01/01/2026. Chúng tôi đối chiếu bản gốc với bản hợp nhất 31/VBHN-VPQH và thấy Điều 35 giữ nguyên nội dung. Điều 21 khoản 1 điểm đ cũng ghi rõ quyền hủy bỏ hợp đồng theo Điều 35 là một quyền của bên mua bảo hiểm.
Ba điều kiện áp dụng
- Hợp đồng có thời hạn trên 01 năm. Hợp đồng bảo hiểm có thời hạn đúng 01 năm hoặc ngắn hơn không thuộc Điều 35. Điều này cũng có nghĩa quy định không chỉ dành riêng cho bảo hiểm nhân thọ: câu chữ của Điều 35 áp dụng cho hợp đồng bảo hiểm có thời hạn trên 01 năm nói chung. Với bảo hiểm sức khoẻ hay tai nạn có thời hạn 01 năm, quyền này không có theo Điều 35.
- Bạn là bên mua bảo hiểm. Quyền thuộc về bên mua bảo hiểm, tức người ký hợp đồng và đóng phí.
- Còn trong 21 ngày kể từ ngày nhận được hợp đồng. Phần dưới nói rõ cách tính ngày.
Cách tính 21 ngày
Luật tính từ "ngày nhận được hợp đồng bảo hiểm". Thông tư số 67/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 96/2026/TT-BTC), Điều 27 khoản 5, làm rõ cho nhóm sản phẩm nhân thọ quan trọng: với sản phẩm liên kết đầu tư, hỗn hợp, sinh kỳ, trả tiền định kỳ và hưu trí, doanh nghiệp bảo hiểm phải cung cấp cho bên mua bằng bản giấy các tài liệu gồm tài liệu tóm tắt quy tắc, điều kiện, điều khoản; tài liệu minh hoạ bán hàng; và giấy chứng nhận bảo hiểm hoặc đơn bảo hiểm. Thời gian cân nhắc được tính từ ngày bên mua bảo hiểm xác nhận đã nhận được bản giấy các tài liệu này.
Hệ quả thực tế: ngày bạn ký đơn không phải lúc nào cũng là ngày bắt đầu 21 ngày. Điều quyết định là ngày bạn nhận được hợp đồng và, với các sản phẩm nêu trên, ngày bạn xác nhận đã nhận bản giấy đủ bộ tài liệu. Hãy ghi lại ngày này. Nếu doanh nghiệp giao hợp đồng chậm, thời gian cân nhắc của bạn cũng bắt đầu muộn hơn tương ứng.
Với các sản phẩm nhân thọ và sức khoẻ khác, Thông tư (Điều 27 khoản 6) cho phép tài liệu được cung cấp theo hình thức đã thoả thuận trong hợp đồng, và bản giấy theo yêu cầu của bên mua. Hãy hỏi rõ ràng bằng văn bản ngày nào doanh nghiệp coi là ngày giao hợp đồng.
Được hoàn lại bao nhiêu
Điều 35 nói bên mua được hoàn lại "phí bảo hiểm đã đóng sau khi trừ đi chi phí hợp lý (nếu có) theo thoả thuận trong hợp đồng bảo hiểm". Nghĩa là số hoàn có thể không bằng 100% phí đã đóng nếu hợp đồng quy định khoản chi phí hợp lý; luật không nêu con số hay tỷ lệ cụ thể cho chi phí này. Thông tư số 67/2023/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 96/2026/TT-BTC), Điều 28, yêu cầu tài liệu tóm tắt phải nêu thời gian cân nhắc tham gia bảo hiểm đối với hợp đồng có thời hạn trên 01 năm. Bạn nên tìm mục này trong tài liệu tóm tắt và hỏi rõ trước khi ký: chi phí hợp lý gồm những gì và tối đa bao nhiêu.
Ví dụ minh hoạ, số liệu tự đặt: giả sử bạn đã đóng phí kỳ đầu 10.000.000 đồng và hợp đồng giả định ghi rằng nếu từ chối trong thời gian cân nhắc, doanh nghiệp được trừ chi phí khám sức khoẻ ban đầu 500.000 đồng. Khi bạn từ chối trong 21 ngày, số tiền hoàn lại là 9.500.000 đồng. Hai con số này là giả định để minh hoạ; số liệu thật phụ thuộc hợp đồng của bạn.
Cách thực hiện quyền
- Ghi ngày nhận hợp đồng: ngày nhận, và ngày xác nhận đã nhận bản giấy các tài liệu nếu sản phẩm thuộc nhóm ở Điều 27 khoản 5.
- Đọc hợp đồng đầy đủ trong thời gian này, đặc biệt phần quyền lợi, loại trừ, phí, giá trị hoàn lại và quyền khi chấm dứt trước hạn.
- Nếu quyết định từ chối, gửi văn bản (thư hoặc email có thể lưu bằng chứng, theo cách hợp đồng quy định) trước khi hết 21 ngày; giữ bằng chứng đã gửi. Luật không quy định mẫu văn bản; hãy hỏi doanh nghiệp bảo hiểm hình thức họ chấp nhận, nhưng đừng chờ đến sát ngày cuối.
- Yêu cầu xác nhận bằng văn bản việc huỷ bỏ hợp đồng và thời hạn hoàn phí.
Chúng tôi không nêu số ngày doanh nghiệp phải hoàn phí vì chúng tôi không tìm thấy mốc cụ thể trong Điều 35; hãy hỏi mốc ghi trong hợp đồng.
Những điều Điều 35 không nói
- Điều 35 không nói rằng sau 21 ngày bạn không thể chấm dứt hợp đồng. Bạn vẫn có thể chấm dứt theo các điều khoản khác của hợp đồng, nhưng khi đó khoản nhận lại có thể là giá trị hoàn lại, thường thấp hơn tổng phí đã đóng. Thông tư (Điều 29 khoản 1 điểm d) yêu cầu tài liệu minh hoạ bán hàng của bảo hiểm nhân thọ có hợp đồng trên 01 năm phải nêu việc giao kết là cam kết dài hạn và việc huỷ có thể dẫn đến không nhận lại được giá trị tương đương số phí đã đóng. Bài cách đọc tài liệu minh hoạ quyền lợi bảo hiểm nhân thọ giải thích phần này.
- Điều 35 không nói hợp đồng bảo hiểm tạm thời (Điều 36) bị ảnh hưởng thế nào; nếu bạn được cấp bảo hiểm tạm thời, hãy hỏi cách hai việc này liên quan.
- Điều 35 không bắt người mua phải nêu lý do.
Lưu ý và rủi ro
- Quyền 21 ngày chỉ áp dụng cho hợp đồng có thời hạn trên 01 năm và tính từ ngày nhận hợp đồng; ngày ký đơn có thể không phải ngày bắt đầu.
- Phí hoàn lại có thể được trừ chi phí hợp lý theo thoả thuận trong hợp đồng; hãy hỏi mức trừ trước khi ký.
- Trong thời gian cân nhắc, nếu xảy ra sự kiện bảo hiểm sau khi bạn đã từ chối thì doanh nghiệp bảo hiểm không phải chi trả; đừng từ chối rồi mong tiếp tục được bảo vệ.
- Ví dụ về số tiền hoàn trong bài là ví dụ minh hoạ, số liệu tự đặt; không phải mức hoàn của hợp đồng nào.
- Nội dung đọc từ văn bản gốc ngày 03/10/2026 và có thể thay đổi; Thông tư số 96/2026/TT-BTC sửa đổi nhiều điều của Thông tư 67/2023/TT-BTC nhưng theo phần chúng tôi đọc không sửa Điều 27, 28, 29; bài không phải tư vấn pháp lý.
- Taichinhso.app không phải doanh nghiệp bảo hiểm và không bán bảo hiểm.
Đọc thêm
- Khi bảo hiểm đi kèm một khoản vay, nên đọc cùng vay tín chấp là gì và phí trả nợ trước hạn.
- Cách đọc tài liệu minh hoạ quyền lợi bảo hiểm nhân thọ
- Quyền từ chối bảo hiểm đi kèm khoản vay
- Cách kiểm tra công ty bảo hiểm có giấy phép
- Bảo hiểm
Nguồn tham khảo
- Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15, văn bản hợp nhất 31/VBHN-VPQH, Điều 35 (Cổng thông tin điện tử Chính phủ)
- Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 (toàn văn gốc, xaydungchinhsach.chinhphu.vn)
- Thông tư số 67/2023/TT-BTC ngày 02/11/2023 của Bộ Tài chính, Điều 27 và Điều 28 (Cổng thông tin điện tử Chính phủ)